Zanik kości po utracie zęba – czy implant można wszczepić po wielu latach?

Upływ wielu lat od utraty zęba nie przekreśla automatycznie możliwości leczenia implantologicznego. Z czasem kość w miejscu braku może jednak zmienić swój kształt i objętość, dlatego przed podjęciem decyzji potrzebne są badanie oraz diagnostyka obrazowa.

U części pacjentów dostępna ilość kości pozwala zaplanować implant bez dodatkowych zabiegów. W innych sytuacjach rozważa się jej odbudowę, podniesienie dna zatoki, zmianę rozmiaru implantu albo odmienny sposób uzupełnienia braku.

Dlaczego kość zmienia się po utracie zęba?

Kość wyrostka zębodołowego otacza korzeń zęba i reaguje na jego obecność oraz obciążenia związane z żuciem. Po usunięciu zęba zębodół goi się, ale jednocześnie następuje przebudowa otaczających tkanek.

Zmiany mogą dotyczyć zarówno szerokości, jak i wysokości kości. Najbardziej intensywny etap przebudowy przypada zwykle na pierwsze miesiące, ale kształt wyrostka może zmieniać się również później. Zakres nie jest jednakowy u każdej osoby. Leczenie mają między innymi:

• miejsce utraconego zęba,
• grubość kości przed ekstrakcją,
• powód usunięcia zęba,
• choroba przyzębia,
• przebyte stany zapalne,
• używanie protezy,
• ogólny stan zdrowia,
• indywidualny przebieg gojenia.

Czy po wielu latach może nie być miejsca na implant?

Czasami szerokość lub wysokość kości są niewystarczające do umieszczenia implantu w pozycji wymaganej przez przyszłą koronę. Nie oznacza to jednak, że leczenie jest zawsze niemożliwe.

Najpierw trzeba ustalić:

• ile kości rzeczywiście pozostało,
• jaki jest jej kształt,
• gdzie znajdują się zatoki i nerwy,
• jak ma wyglądać przyszła odbudowa,
• czy implant można ustawić w prawidłowej osi,
• czy potrzebna jest regeneracja.

Implantu nie planuje się wyłącznie w miejscu, w którym dostępna jest kość. Jego położenie musi odpowiadać również przyszłej koronie lub mostowi.

Jak sprawdza się ilość kości?

Podstawą jest badanie jamy ustnej. Lekarz ocenia szerokość wyrostka, wygląd dziąsła, sąsiednie zęby i warunki zgryzowe.

Do dokładnego planowania najczęściej wykorzystuje się tomografię CBCT. Obraz trójwymiarowy pozwala zmierzyć wysokość i szerokość kości oraz sprawdzić relację do struktur anatomicznych.

Przy większych brakach potrzebne mogą być także skany wewnątrzustne, fotografie i analiza całego zgryzu. Celem diagnostyki nie jest tylko odpowiedź „czy implant się zmieści”, ale zaprojektowanie odbudowy, którą pacjent będzie mógł użytkować i oczyszczać.

Gabinet Stomatologia Pietrzko ma w ofercie konsultacje implantologiczne, tomografię CBCT i skanowanie wewnątrzustne. Na czym polega odbudowa kości?

Odbudowa kości, określana również jako augmentacja, ma stworzyć warunki pozwalające na zaplanowanie implantu w odpowiedniej pozycji. W zależności od rodzaju ubytku wykorzystuje się biomateriały, kość własną pacjenta, membrany albo połączenie kilku metod.

Zabieg może zostać wykonany:

• przed implantacją,
• podczas umieszczania implantu,
• jako część bardziej rozbudowanego leczenia etapowego.

Nie istnieje jedna technika odpowiednia dla wszystkich ubytków. Poszerzanie wyrostka, odbudowa pionowa i regeneracja w okolicy zatoki różnią się trudnością, przewidywalnością i zakresem gojenia.

Konsensus ITI wskazuje, że dostępne są metody skutecznego zwiększania szerokości wyrostka, natomiast procedury zwiększające wysokość kości są zwykle bardziej złożone i wiążą się z większym ryzykiem powikłań. Kiedy potrzebne jest podniesienie dna zatoki?

W bocznym odcinku górnej szczęki ilość kości może być ograniczona przez położenie zatoki szczękowej. Po utracie zębów jej dno może znajdować się blisko powierzchni wyrostka.

W takich warunkach można rozważyć podniesienie dna zatoki, czyli sinus lift. Zabieg służy zwiększeniu ilości kości w miejscu planowanej implantacji.

Istnieją różne sposoby wykonania procedury. Wybór zależy od pozostałej wysokości kości, liczby implantów i anatomii zatoki. Gabinet uwzględnia w ofercie zarówno odbudowę kości, jak i podnoszenie dna zatoki. Czy odbudowa kości jest zawsze konieczna?

Nie. Nawet po wielu latach warunki mogą nadal pozwalać na umieszczenie implantu bez regeneracji.

W niektórych przypadkach lekarz może również rozważyć:

• implant o innym rozmiarze,
• zmianę liczby implantów pod mostem,
• inny sposób rozmieszczenia wszczepów,
• protezę stabilizowaną na implantach,
• klasyczny most,
• uzupełnienie ruchome.

Nie każda alternatywa będzie właściwa dla konkretnego pacjenta. Decyzja powinna uwzględniać kość, zgryz, oczekiwania, stan pozostałych zębów i możliwość utrzymania higieny.