Cofające się dziąsła – skąd biorą się recesje i kiedy wymagają konsultacji?

Cofające się dziąsło to jeden z tych problemów, który przez długi czas pozostaje niezauważony. Zęby wyglądają jakby stały się dłuższe, przy piciu zimnych napojów pojawia się krótkotrwały ból, a szczoteczka zahacza o odsłoniętą powierzchnię korzenia. Wiele osób traktuje te sygnały jako naturalną konsekwencję starzenia się lub intensywnego szczotkowania. Tymczasem recesje dziąsłowe mają różne przyczyny i w zależności od stopnia zaawansowania mogą wymagać interwencji – od zmiany nawyków higienicznych aż po zabieg chirurgiczny.

Czym jest recesja dziąsłowa?

Recesja dziąsłowa oznacza odsłonięcie części korzenia zęba na skutek przemieszczania się brzegu dziąsła ku dołowi (w szczęce) lub ku górze (w żuchwie). Odsłonięty korzeń nie jest pokryty szkliwem – jego powierzchnię tworzy zębina, materiał bardziej podatny na działanie kwasów, bakterii i bodźców termicznych.

Recesje mogą dotyczyć pojedynczego zęba lub – co zdarza się częściej – wielu zębów jednocześnie. Mogą mieć różną głębokość i szerokość, co ma znaczenie zarówno z punktu widzenia estetyki, jak i rokowania dotyczącego możliwości leczenia.

Jakie są najczęstsze przyczyny cofania się dziąseł?

Recesje dziąsłowe rzadko mają jedną, izolowaną przyczynę. Zazwyczaj jest to efekt nakładania się kilku czynników:

• Agresywna technika szczotkowania – używanie zbyt twardej szczoteczki lub szczotkowanie z nadmierną siłą może uszkadzać delikatną tkankę dziąsłową i stopniowo ją cofać. To jedna z najczęstszych przyczyn recesji zlokalizowanych po stronie wargowej (zewnętrznej) zębów.
• Choroba przyzębia (paradontoza) – aktywne zapalenie tkanek otaczających ząb prowadzi do stopniowego niszczenia kości wyrostka zębodołowego i cofania się dziąsła. Recesje wywołane chorobą przyzębia są często głębsze i trudniejsze do leczenia.
• Nieprawidłowa pozycja zęba w łuku zębowym – ząb ustawiony poza łukiem (np. wychylony do przodu) często ma cieńszą blaszkę kostną od strony wargi, co sprzyja powstawaniu recesji nawet bez dodatkowych czynników.
• Piercing języka lub warg – ciągłe drażnienie dziąsła metalowym elementem kolczyka może prowadzić do miejscowej recesji.
• Bruksizm i zaciskanie zębów – nadmierne siły zgryzowe przeciążają tkanki przyzębia i mogą przyspieszać cofanie się dziąseł. Jeśli podejrzewasz problem ze zgrzytaniem lub zaciskaniem zębów, warto omówić to z lekarzem.
• Cienki biotyp dziąsłowy – niektórzy pacjenci mają naturalnie cienkie i wrażliwe dziąsła, które są bardziej podatne na recesje nawet przy prawidłowej higienie.